Atletlerin aşırı sıvı tüketmesi

Çok içmenin önerilmesi ölümcül hiponatremik ensefalopatiye neden olabilir.

Yayınlanan raporda; 2002 Boston Maratonlarına katılan bir kadın katılımcı hiponatremik ensefalopati nedeniyle öldü çünkü yarış öncesi ve esnasında aşırı miktarda spor içeceği tüketti. Mesele; atletlerin egzersiz sırasında ne kadar içmeleri gerektiğidir.

Eski çağlardan 1960lı yılların sonuna kadar; atletlere egzersiz sırasında, atletik performansı düşürdüğü için sıvı içmemeleri önerilmiş.1960’da doğru olmadığı açıklanan bir makalede; “maraton koşusu esnasında yetersiz su alımının tehlikesi” çalışmasında ne 42 km maraton yarışlarında incelenmiş ne de herhangi bir tehlike saptanmamasına rağmen, değişimin hızlanmasını sağlamıştır. Genellikle bu 32 km yarışlarını en dehidrate olmuş atletler kazanmıştır. Bu makalenin yanlış başlığı; sayısız çalışmada aydınların teşvik olmasını, yeni spor içecek endüstrisine birçok sermaye elde etmesini ve egzersiz sırasında sıvı tüketim kılavuzunun en son halini almasını sağlamıştır.

Bu kılavuzlarda 4 varsayım vardır; ilk olarak; sağlığın korunması ve performansın en uygun hale gelebilmesi için, egzersiz sırasında kaybedilen bütün ağırlık mutlaka yerine konmalı, bu kılavuzdaki beyanda; dehidrasyon, sıcakta gerçekleşen, sağlık ve uzamış egzersiz esnasındaki iyi hal için büyük bir tehlikedir. İkinci olarak; susama isteği egzersiz sırasındaki gerçek sıvı gereksinmesinin altında bir değerdedir. Bu nedenle atletlere egzersiz sırasında ne kadar içmeleri gerektiği söylenmelidir. Üçüncü olarak; sıvı gereksinmesi bütün atletler için aynıdır, bu nedenle evrensel bir kılavuzun olması mümkündür. Dördüncü olarak; yüksek miktarlarda sıvı alımının hiçbir zararı yoktur. Bu nedenle atletlere ter yoluyla kaybettikleri bütün suyu (bu vücut ağırlığının kaybıdır) geri almaları veya tolere edebilecekleri azami miktarı tüketmeleri ya da her saatte 600–1200 ml içmeleri önerilir.

Fakat bu fikirlerin hiçbiri kanıtlara dayalı değildir. Ayrıntılı olarak; atletlerin uygun performans için ve tıbbi durumu korumak için “tolere edebilecekleri azami miktarda sıvı” içmeleri gerekliliğinin hiçbir kanıtı yoktur. Bunun için bu, “eğer ağır egzersiz hipohidrate bireyler tarafından üstlenilirse, tıbbi durumlar kötüye gidebilir” abartılı durumun gerçek temelleri yoktur. Ne egzersiz sırasında kaybedilen ağırlığın tümünün, yaklaşık 2 litreyi sıvı depolarına taşıyarak hemen yerine konması gerekliliği kanıtlandı, ne de bu kılavuzların her zaman güvenilir olduğu herhangi bir çalışma ile sağlandı. Bu nedenle, hem dinlenmede hem de egzersiz sırasında ölümle sonuçlanan denetimsiz içme bundan sonra takdir edilmedi.

Atletlerdeki hiponatremik ensefalopatinin ilk raporunda; ordu personeli ve yürüyücüler “tolere edilebilen azami miktarda içme” görüşünün değişmesi ile hemen ortaya çıktılar. Tıbbi literatürde bu durumda en az 7 ölüm ve 250’den fazla vaka açıklanmıştır. Muhtemelen rapor edilen vakalar, tüm vakaların küçük bir oranıdır.

Ordu personeli bir yana; en çok hiponatremik ensefalopati gelişen atlet, 42 km yarışlarında koşma hızları 8–9 km/s’ten yavaş olan maraton koşucusu olan kadınlardır. Egzersiz sırasında çok fazla ağırlık kazanırlar çünkü hem egzersiz öncesi hem de esnasında aşırı sıvı alırlar, bazen egzersiz sırasında 100 bardaktan fazla (5–6 saatlik egzersiz sırasında yaklaşık 15 lt sıvı). Bayanlarda, antidiüretik ajanlar açıkça aktif olmalarına rağmen dikkat çekici bir sodyum açığı gelişmemiştir, ne de uygun olmayan antidiüretik hormon sekresyonu belirtisi olmuştur. Bu durumun nedeni bilindiğinden beri önleme mümkündür. Bunun sonucu olarak; Gardner Amerika ordusundaki hiponatremik ensefalopatiden doğan ölümlerin; idare, prosedürler ve uygulama yoluyla kendi personelini koruma sistemindeki aksaklıkları yansıtacağı kararına varmıştır.

Bütün egzersiz yapanları bu önlenebilir durumdan korumak için, mantıklı ve kanıtlanmış öneri geliştirilmelidir. Özel olarak; egzersiz yapanlar egzersiz öncesi, sırası ve sonrasında aşırı sıvı almalarının (su veya spor içeceği) gerekli olmadığı ve potansiyel olarak ölümle sonuçlanacağı konusunda uyarılmalıdır. Belki de en iyi öneriye göre; içmenin kişinin susamasına göre ayarlanması etkili ve güvenilir olur. Örneğin; sıvı alımı, tipik olarak eğlence ve yarış egzersizin çoğu formunda (hafif çevre durumlarında egzersiz yapan küçük atletler, sıcak havada yüksek yoğunlukta yarışan atletler) her saat için 400-800ml değerleri arasında olmalıdır.