Olimpiyatlarda İstenen Başarıların Gelmemesinin Nedenleri – 1

OLİMPİYATLARDA İSTENEN BAŞARILARIN GELMEMESİNİN NEDENLERİ – 1

ANTRENÖRLÜK

Sporda başarı için birçok özel ve tüzel kurumu bir arada uyum içinde çalışması gerekir. Devlet, üniversiteler, spor Bilimcileri, spor kulüpleri, antrenörler, sporcular, veliler vb..  Tabi bu alanlarda yer alan kişilerin de alanında kendilerini çok iyi geliştirmesi, dünyadaki her türlü gelişmeyi, bilimi takip etmeli ve ona göre kısa ve uzun vadeli planlar yapması gerekir.

Bir spor branşının ilerlemesi için öncelikle  sporcuyu çok  ileriye taşıyacak antrenörlerin ilim ve bilim alanında kendilerini geliştirmesi gerekir. Bu gelişime katkı yapması gereken en önemli kurum ise bağımsız statüsü kazanmış federasyonlardadır.

Bir meslek grubunda, herhangi bir çalışma ortamında  veya  bir toplulukta çalışanlar deneyim ve bilgilerine  göre sınıflandırma yapılmaktadır. Çırak-kalfa-usta,  memur-şef-müdür, Dr-Doç.Dr.-Prof, Dr. vb …   En üst mertebeye gelen kişiler artık alanında en deneyimli, bilgi, konusuna hakim kişilerdir.

Sporda da bu sınıflandırma Spor Bakanlığı tarafından yönetmelikle antrenörler için yapılmıştır ve hemen hemen dünyanın her yerinde aynı sistemde uygulanmaktadır.

  1. I. Kademe (Yardımcı Antrenör): Üst düzey antrenörün yanında ve spora yeni başlayanlarda,
  2. II. Kademe (Antrenör): Minikler ve yıldızlar kategorisinde, ( Üniversite BESYO mezunu direkt Alıyor)
  3. III. Kademe (Kıdemli Antrenör): Gençler ve büyükler kategorisinde, (Üniversite BESYO Mezunu direkt alıyor)
  4. IV. Kademe (Baş antrenör): Büyükler ve milli takımlarda, (Üniversite BESYO Mezunu 3. Kademeyi aldıktan sonra 3 yıl sonra direkt alıyor)
  5. V. Kademe (Teknik Direktör): Büyükler ve milli takımlarda.

şeklinde antrenörlerin hangi gruplarda çalışması gerektiği belirlenmiştir.

2018 yılı itibariyle Spor Bakanlığı’nın açıkladığı verilere göre Türkiye’de  201.707 kişi  1. Kademe, 33.346 kişi 2. Kademe, 12.073 kişi  3. Kademe, 2.619 kişi  4. Kademe ve 1432 kişi 5. Kademe antrenör bulunmaktadır. Yani milli takım düzeyinde sporcu çalıştırabilecek antrenör sayımız 4.051 kişidir. Buna karşılık yine Spor Bakanlığı’nın açıkladığı 2018 verilerine göre  13.399 adet spor kulübü ve  476 adet ihtisas kulübü  olmak üzere toplam  13875 tescilli kulüp vardır. Açıklanan  2018 verilerine göre faal sporcu sayımız ise 695.698’dir.

Tabi bu antrenörlerin kaçı aktif olarak çalışmakta hatta  halen yaşadığına ilişkin bilgiler verilerde belirtilmemiştir.

Her dört yılda bir olimpiyatlarda başarı beklediğimiz olimpik branşlara baktığımızda kademelere göre antrenör sayıları aşağıdaki tabloda verilmiştir.

31.12.2018 TARİHİ İTİBARİYLE KADEMELERE GÖRE ANTRENÖR SAYILARI 
SIRA NO FEDERASYONLAR 1.KADEME 2.KADEME 3.KADEME 4.KADEME 5.KADEME GENEL TOPLAM
1 ATICILIK, AVCILIK FED.             
  Havalı ateşli silahlar 229 32 36 297
Trap Skeet  601 125 15   5 746
2 ATLETİZM FED. 2.842 1.141 658 34 43 4.718
3 BADMİNTON FED. 16.827 2.170 94 30 4 19.125
4 BASKETBOL FED. 6.129 3.404 2.638 1.671 942 14.784
5 BİNİCİLİK FED. 173 82 23 2 280
6 BİSİKLET FED. 620 209 51 880
7 BOCCE, BOWLİNG VE DART FED.           0
   Bocce 4.230 233 27 7 4.497
8 BOKS FED. 1.123 475 135 41 24 1.798
9 CİMNASTİK FED.              0
  – Artistik Cimnastik 1.668 596 308 12 25 2.609
– Ritmik Cimnastik 512 202 31 1 5 751
10 ESKRİM FED. 619 127 27 3 776
11 GÜREŞ FED. 1.804 1.502 595 59 51 4.011
12 HOKEY FED. 832 105 21 958
13 HALTER FED. 309 195 56 5 26 591
14 HENTBOL FED. 3.313 907 742 43 18 5.023
15 JUDO  FED. 559 439 201 23 39 1.261
16 KARATE FED. 986 588 261 68 55 1.958
17 KÜREK FED. 138 41 53 19 1 252
18 KANO FED.           0
  – Durgunsu Kano 275 52 13 340
– Akarsu Kano 104 22 126
19 MODERN PENTATLON FED. 174 17 8 199
20 OKÇULUK FED. 767 228 54 4 1.053
21 SUTOPU FED. 411 68 19 1 499
22 TAEKWONDO FED. 1.564 1.213 526 78 69 3.450
23 TRİATLON FED. 232 27 7 266
24 TENİS FED. 5.812 1.591 980 40 2 8.425
25 VOLEYBOL FED. 6.950 2.127 1.564 185 17 10.843
26 YELKEN FED.  400 162 57 1 620
27 YÜZME FED.           0
  – Yüzme 5.682 2.057 1.321 38 1 9.099
– Atlama 37 1 2 40
– Açık Deniz 31 31
  TOPLAM  66.022 20.138 10.523 2.361 1.326 100.375

 

Olimpik sporlar için Spor Bakanlığı’nın yayınladığı Antrenör Eğitim Yönetmeliği’ne uyan ve  milli takım düzeyinde görev yapacak antrenör  sayısı  3.687 olarak gözükmektedir ve bu rakamdan 2.613 antrenör basketbol, 202 antrenör voleybol, 61 antrenör hentbol olmak üzere toplam 2876 antrenör takım sporlarında görev yapmaktadır. Geriye kalan olimpik  bireysel branşlar  için 811 adet milli takımlarda görev yapabilecek antrenör kalmaktadır. Bu 811 antrenörün   544’ü olimpiyatlarda madalya beklediğimiz güreş, atletizm, halter, karate, teakwando, okçuluk ve judo branşında görev yapmaktadır.

Diğer 17 olimpik branş için 267 antrenör kalmaktadır.  1. Kademe, 2. Kademe ve  3. Kademe BESYO Denklikleri Spor Hizmetleri Genel Müdürlüğü Spor Eğitim Dairesi Başkanlığı’nca verilmekte olup, BESYO mezunu 3. Kademe denklik aldıktan sonra 3 yıl çalışıp direkt 4. Kademe belgesi almaya hak kazanmaktadır.

Türkiye’de devlet ve vakıf olmak üzere 93 adet BESYO vardır. Her bir BESYO’nun  antrenörlük bölümünden her yıl 30 öğrenci mezun olduğunu düşünürsek,  yılda 2790 son 10 yılda 27.900 3 kademe antrenör yetişmiş olması ve yıllar itibarıyla  kendilerini geliştirerek 4. ve 5. Kademe antrenör belgelerini almaları  gerekirdi. Bu durumda tablodaki 4. ve 5. kademe antrenör sayılarına baktığımız zaman  federasyonların yeterince antrenör gelişimine yatırım yapmadıkları görülmektedir.

Örneğin federasyonlara göre antrenör sayılarına baktığımızda;

Madalya sıralamasında olimpiyatların en büyük ikinci branşı YÜZME branşında  milli takım düzeyinde çalışabilecek 39 antrenör bulunmaktadır.

Olimpiyatlarda madalya sıralamasında üst sıralarda yer alan KANO branşında milli takım düzeyinde hiç antrenör bulunmamaktadır.

Yine Olimpiyatlarda yer alan TRİATLON, MODERN PENTLATLON, BİNİCİLİK, SU TOPU, BİSİKLET gibi branşlarda ülkemizde maalesef milli takım düzeyinde  hiç antrenör bulunmamaktadır.

Yine Olimpiyatlarda madalya beklediğimiz ATICILIK branşında  Milli Takım düzeyinde hiç antrenör bulunmamaktadır.

Ülkemizde spor kulüplerimizin ve sporcularımızın sayılarını da düşündüğümüz zaman sporcuyu yetiştirip geliştirebilecek yeteri sayıda antrenörümüz mevcut olduğu, fakat üst düzey performans yaptırabilecek düzeyde antrenör sayımızın yetersiz olduğu açıkça görülmektedir.

Yukarıdaki bahsedilen nedenlerden dolayı, yıllardır her branşta Türkiye’de ‘Küçük yaş gruplarında Avrupa’da ve Dünya’da çok başarılıyız ama büyüklere gelince kayboluyoruz’ söylemi vardır. Yıllardır sporu yönetenler bu söylemi yapmışlardır ama sorunun temeline inip onu nasıl çözeceklerini düşünmemişlerdir ya da düşünememişlerdir.

Performans sporu yaptırmak yazımın başında da belirttiğim gibi ayrıcalık, bilgi, deneyim ister. Ustalık ister,  bizde fazlasıyla  çırak, yeterince kalfa var ama maalesef usta sayımız çok az.

Antrenörlerimizin çoğu çocukların gelişim dönemlerinde var olan ve olması gereken performans gelişimlerini  çok büyük başarı olarak adlandırmaktalar. Ergenlik dönemi sonrasında sporcu durağana geçtiği zaman aile ve sporcu panik yapıp ya antrenör değiştirmekte ya da sporcu sporu bırakmaktadır. Sporcu fizyolojik ve biyolojik gelişimini tamamlayana kadar her yıl performans %100’lerin üzerinde gelişmekte iken,  büyüme tamamlandıktan sonra bu gelişme durmaktadır. Yapılacak yoğun programlı bilimsel antrenmanlar ve yan bilim dallarının destekleri ile yıllar içinde performans %20-25 düzeyine çıkarılabilir. Bu gelişimi sağlamak içinde müthiş bir bilgi (literatür) ve deneyim yani bir usta gerekmektedir.

Bu nedenle ülke spor politikası olarak bir an önce nitelikli antrenörlerimizin sayısını artıracak, onların yurt içi ve yurt dışı eğitimlerine  bütçe ayıracak, nitelikli antrenörlerimizi geçim derdiyle uğraştırmayacak ve toplumda meslek olarak mühendis, doktor, avukat, öğretmen gibi saygın bir yer edilebileceği özlük haklarına kavuşturmak, teknoloji, tesis ve malzeme konusunda eksikliklerini giderecek kısa, orta ve uzun vadeli planlamalar yapılması ve uygulanması gerekmektedir.

HAKAN AKTAÇ
Spor Yöneticisi

Comments

mood_bad
  • No comments yet.
  • chat
    Add a comment